Gedenk te Sterven

Al in de eerste helft van de 12e eeuw stond hier een vermoedelijk houten kerkgebouw. In de tweede helft van de 14e eeuw wordt het houden kerkje vervangen door een forse in Gotische bouwstijl opgetrokken stenen kerk met een vijfhoekig koor. Deze Mariakerk vervulde lange tijd een centrale rol in de traditionele boerengemeenschap.

Na de aanleg van de Weespertrekvaart (1637) en de Muidertrekvaart (1640) en de opkomst van het dorp Diemerbrug ontvolkte het dorp Oud Diemen echter. De Mariakerk werd verwaarloosd en is uiteindelijk in 1807 gesloopt. Het terrein is toen als (kerkelijke) begraafplaats ingericht en in 1869 als gemeentebegraafplaats. In 1840 is op ‘Gedenk te Sterven’ een lijkenhuisje met klokkentoren gebouwd. De fundamenten van de Mariakerk waren onder het maaiveld bewaard gebleven. Eind vorige eeuw zijn zij hersteld en tot iets boven het maaiveld opgetrokken. Ook de begraafplaats is toen opgeknapt. Bij archeologisch onderzoek, dat in diezelfde periode werd uitgevoerd, werden o.a. stenen sarcofagen uit de twaalfde eeuw ontdekt die wijzen op de betekenis van Diemen in de Middeleeuwen, want alleen zeer bemiddelde personen konden zich een dergelijke begraafwijze veroorloven.

 

As early as the first half of the 12th century, a wooden church likely stood here. In the second half of the 14th century, this modest wooden chapel was replaced by a large stone church built in Gothic style, featuring a five-sided choir. For centuries, this Mariakerk played a central role in the traditional farming community.

However, after the construction of the Weespertrekvaart (1637) and the Muidertrekvaart (1640), and the rise of the village of Diemerbrug, the population of Oud Diemen declined. The Mariakerk fell into neglect and was eventually demolished in 1807. The site was then converted into a (church) cemetery and, in 1869, into a municipal burial ground. In 1840, a small mortuary with a bell tower was built on the site, bearing the inscription “Gedenk te Sterven” (“Remember to Die”). The foundations of the Mariakerk remained preserved below ground level. At the end of the last century, they were restored and raised slightly above ground. The cemetery was also renovated at that time.

During archaeological research carried out in the same period, stone sarcophagi from the 12th century were discovered, indicating Diemen’s significance in the Middle Ages—such burials were reserved for the very wealthy.